FOMO rồi ân hận. Tin tôi đi.
Tháng 7 năm nay, thị trường crypto card đã xử lý 900.000 giao dịch. 7,59 tỷ USD. Tăng 2,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Nhưng đừng vội mừng.
Bởi vì câu chuyện thực sự nằm ở bên trong những con số đó. Một cuộc đại dịch chuyển đang diễn ra. Và nếu bạn không nhìn thấy nó, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau.
Hãy nhìn vào bức tranh toàn cảnh: Các stablecoin đang len lỏi vào cuộc sống hàng ngày qua những chiếc thẻ Visa. Không phải qua sàn giao dịch. Không phải qua DeFi. Mà là qua những giao dịch cà phê, mua sắm, thanh toán hóa đơn. Trung bình 86 USD mỗi lần swipe. Đủ nhỏ để không gây chú ý. Đủ lớn để tạo ra một thị trường hoàn toàn mới.
Đây là một báo cáo từ a16z crypto, và nó đang kể một câu chuyện rất khác so với những gì bạn nghĩ.

USDC đang nuốt chửng thị trường
Hãy nhìn vào sự thay đổi. Một năm trước, USDC chỉ chiếm 48% thị phần crypto card. Bây giờ là 58%. USDT từ 7% lên 26%. Cộng lại, chúng kiểm soát 84% tổng khối lượng. Điều này có nghĩa là gì?
Nó có nghĩa là thị trường crypto card đang trở thành một cánh cổng cho đồng đô la kỹ thuật số. Và USDC, với sự tuân thủ pháp lý mạnh mẽ, đang dẫn đầu. Các nhà phát hành thẻ, đối mặt với rủi ro pháp lý, đang chọn USDC vì nó an toàn hơn. USDT đang tăng trưởng, nhưng chủ yếu ở các thị trường mới nổi, nơi mà sự minh bạch không phải là ưu tiên hàng đầu.
Nhưng câu chuyện thực sự thú vị lại nằm ở sự sụp đổ của EURe.
EURe: Một bài học đắt giá
Đầu năm 2024, EURe chiếm 88% thị trường crypto card. Bây giờ? Chỉ 2%. Một sự sụp đổ gần như hoàn toàn. Tại sao?
Vì nó bị ràng buộc với Gnosis Chain. Và khi Gnosis Chain mất đà, EURe cũng chết theo. Đây là một lời nhắc nhở rõ ràng: Sự tuân thủ pháp lý không phải là tất cả. Một stablecoin, dù có được MiCA (khung pháp lý của EU) hậu thuẫn đến đâu, cũng không thể tồn tại nếu thiếu thanh khoản, thiếu tích hợp và thiếu thói quen của người dùng.
Tôi đã từng thấy điều này. Vào mùa hè ICO 2017, tôi đã mua vào một dự án gọi là BitClave. Họ có một whitepaper rất hay. Một đội ngũ rất tử tế. Nhưng không có sản phẩm thực tế. Kết quả? 400 USD của tôi bay mất. EURe cũng vậy. Nó có một khung pháp lý hoàn hảo. Nhưng không ai thực sự muốn sử dụng nó.
Điều này có ý nghĩa gì cho bạn?
Đầu tiên, các stablecoin không phải USD đang gặp rắc rối lớn. Nếu bạn đang nắm giữ EURe, EURC, hay bất kỳ stablecoin nào khác không phải USD, hãy cẩn thận. Thị trường đang nói rõ ràng: 'Chỉ có đô la mới được chấp nhận'.
Thứ hai, bức tranh về các chuỗi thanh toán cũng thay đổi. Optimism (29%), Solana (19%), Base (19%) đang chia nhau thị trường. Gnosis (2%) gần như biến mất. Điều này cho thấy không có chuỗi nào 'win-win' trong thanh toán. Người dùng không quan tâm đến công nghệ đằng sau. Họ chỉ quan tâm đến tốc độ, phí và sự ổn định.
Nhưng đây là phần thú vị nhất: RedotPay, nhà phát hành thẻ lớn nhất, lại không xác nhận giao dịch trên chuỗi một cách chắc chắn. Họ 'tự báo cáo' dữ liệu. Điều này có nghĩa là con số 7,59 tỷ USD có thể bị thổi phồng lên đến 15-25%. Nếu bạn loại bỏ RedotPay, thị trường thực sự có thể chỉ là 5,5-6,5 tỷ USD mỗi tháng.
Đây là một vấn đề về tính toàn vẹn dữ liệu. Nếu một nhà phát hành thẻ không thực sự thanh toán trên chuỗi, thì liệu nó có thực sự là 'crypto card'? Hay nó chỉ là một thẻ trả trước được khoác lên mình lớp áo Web3? Tôi đã từng thấy điều này trong DeFi Summer 2020. Mọi người đổ xô vào các pool yield farming với những con số TVL khổng lồ, nhưng hóa ra đó chỉ là những token được in ra và bơm vào. Khi incentive dừng lại, mọi thứ biến mất. RedotPay có thể cũng đang làm điều tương tự.
Vậy, chúng ta đang ở đâu?
Thị trường crypto card đang phát triển nhanh, nhưng nó vẫn là một 'món đồ chơi nhỏ'. So với Visa và Mastercard, khối lượng giao dịch của nó chỉ bằng 0,0001%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng 2,5 lần mỗi năm là một tín hiệu rõ ràng. Nhu cầu là có thật.
Nhưng cấu trúc của thị trường này rất mong manh. Nó phụ thuộc vào Visa (tất cả các giao dịch đều qua Visa). Nó phụ thuộc vào USDC và USDT. Và nó phụ thuộc vào những nhà phát hành thẻ không minh bạch như RedotPay.
Bạn nên làm gì?
Đừng vội mua USDC hay USDT chỉ vì bài viết này. Chúng không phải là token đầu tư. Chúng là công cụ thanh toán. Nhưng hãy nhìn vào bức tranh lớn hơn: Thị trường đang xác nhận rằng đồng đô la kỹ thuật số sẽ là xương sống của thanh toán crypto. Bất kỳ dự án stablecoin nào không phải USD, hay bất kỳ chuỗi nào không thể thu hút thanh khoản cho stablecoin USD, đều có nguy cơ bị đào thải.
Và hãy nhớ câu chuyện về RedotPay. Nếu một ngày nào đó, họ gặp vấn đề về pháp lý hoặc vận hành, toàn bộ thị trường có thể co lại đột ngột. Hãy luôn đặt câu hỏi: 'Dữ liệu này có thực sự đáng tin cậy không?'
Tóm lại: - USDC đang thắng trong cuộc đua thanh toán, nhờ sự tuân thủ. - EURe đã chết, cho thấy sự tuân thủ không phải là tất cả. - RedotPay có thể đang thổi phồng dữ liệu, khiến thị trường trông lớn hơn thực tế. - Thị trường đang phát triển nhanh, nhưng cấu trúc của nó rất mong manh.
FOMO rồi ân hận. Tin tôi đi. Hãy nhìn vào dữ liệu, đừng nhìn vào câu chuyện.